Home

Content about Ideologie en linkse praxis

januari 30, 2012
De staking als actiemiddel: zes mythes ontkracht

De staking van 30 januari verhit nu al meer dan een week de gemoederen. Daarbij ligt de focus spijtig genoeg grotendeels op de staking als actiemiddel en de legitimiteit dan de vakbonden. Omdat steeds dezelfde indianenverhalen over stakingen worden gebruikt (en misbruikt), ontkracht dit blogstuk zes mythes die zich bij een deel van de bevolking en opiniemakers genesteld hebben.

De staking van 30 januari verhit nu al meer dan een week de gemoederen. Daarbij ligt de focus spijtig genoeg grotendeels op de staking als actiemiddel en de legitimiteit dan de vakbonden. Omdat steeds dezelfde indianenverhalen over stakingen worden gebruikt (en misbruikt), ontkracht dit blogstuk zes mythes die zich bij een deel van de bevolking en opiniemakers genesteld hebben.

 

Mythe 1: De vakbonden richten zich op de verkeerde vijand…

juli 27, 2011
Syndicalisme voor multinationals: internationale vakbondsnetwerken

Door de multinationalisering van het ondernemerslandschap wordt het voor vakbonden steeds moeilijker om de rechten van werknemers te verdedigen. Multinationals beschikken immers over machtsbronnen om behartiging van werknemersbelangen door vakbonden te ondergraven. De transnationalisering van het ondernemingslandschap en het sociaal overleg zijn evenwel geen onoverkomelijke problemen. Op het internationale niveau van de onderneming kunnen immers nieuwe vakbondsvormen ontstaan.

1.  Multinationals vormen potentieel een bedreiging voor arbeidsrechten

april 19, 2011
De armoede van de wederkerigheid

Is de opmars van de N-VA een bedreiging voor 'de solidariteit'? Dat is wat de linkerzijde in dit land beweert. Maar zij maakt niet altijd duidelijk wat zij daar precies mee bedoelt . Of toch: tegenover de Vlaamse groepssolidariteit van Bart De Wever, plaatsen socialisten het abstracte beginsel van de wederkerigheid. Die wederkerigheid steunt echter op een even grote historische mythe als het ideaal van de Vlaamse samenhorigheid.

Is de opmars van de N-VA een bedreiging voor 'de solidariteit'? Dat is wat de linkerzijde in dit land beweert. Maar zij maakt niet altijd duidelijk wat zij daar precies mee bedoelt . Of toch: tegenover de Vlaamse groepssolidariteit van Bart De Wever, plaatsen socialisten het abstracte beginsel van de wederkerigheid.

december 21, 2010
Politici, doe de 2030-toets!

De oorzaken en de aanpak van de huidige meervoudige crises hebben een gemeenschappelijk kenmerk: kortzichtigheid. Een oplossing zou zijn het invoeren van een 2030-toets voor beslissingen op alle niveaus. Het moet een gewoonte worden om bij beslissingen de vraag te stellen: op welke manier draagt dit bij tot welk doel in 2030?

De oorzaken en de aanpak van de huidige meervoudige crises hebben een gemeenschappelijk kenmerk: kortzichtigheid. Een oplossing zou zijn het invoeren van een 2030-toets voor beslissingen op alle niveaus. Het moet een gewoonte worden om bij beslissingen de vraag te stellen: op welke manier draagt dit bij tot welk doel in 2030?

oktober 21, 2010
Herbronning van de sociaaldemocratie in tijden van crisis: overzicht, kritiek en alternatief

De sociaaldemocratie in West-Europa is op zoek naar een nieuw paradigma. De financieel-economische crisis en het compleet gebrek aan antwoord dat links op deze klaar had, hebben een belangrijke impuls gegeven aan ideologische herbronning. De crisis haalde het nieuwe wereldbeeld onderuit dat sociaaldemocratische partijen eerder, aan het eind van de jaren negentig, had aangezet tot een vernieuwing (voor sommigen modernisering, voor anderen verloochening) van hun programma’s. Onder invloed van de tegenvallende electorale resultaten voor sociaaldemocratische partijen doorheen Europa in opeenvolgende verkiezingen en het vastgestelde onvermogen te wegen op het maatschappelijke debat was de noodzaak van nieuwe ideologische herbronning reeds voor de crisis aan de orde.

oktober 13, 2010
Boek: Dessers, D. & Lievens, M. (2009). Gebroken vitrines. De andersglobalisten tien jaar na Seattle.

In 1999 probeerde een bonte coalitie van ngo’s, vakbonden, actiegroepen en individuen in Seattle om een nieuw akkoord van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) tegen te houden. ‘The battle of Seattle’ bracht een dynamiek op gang van internationale strijd tegen neoliberale instellingen en akkoorden, en de ‘andersglobalistische’ beweging was geboren. Tien jaar later (nog vóór de VN-Top van Kopenhagen over de klimaatswijziging) achtten andersglobalisten David Dessers en Matthias Lievens de tijd rijp om een voorlopige balans op te maken, om een aantal debatten binnen de andersglobalistische beweging te bespreken en om eens vooruit te kijken naar de toekomst. Dat levert een interessant boek op, dat veel stof voor discussie bevat.

september 25, 2010
Is sp.a 'te links' of Vlaanderen 'te rechts'?

Op 13 juni 2010 behaalde de sp.a de slechtste score sinds de Eerste Wereldoorlog. Deze uitslag zet tot denken aan. Dit essay heeft een dubbele bedoeling. Enerzijds proberen we aan te tonen dat mensen die de nederlaag wijten aan een 'te linkse' koers, te kort door de bocht gaan. Anderzijds probeert dit essay de contouren vast te leggen van een langetermijnstrategie voor de partij. Het komt er niet zozeer op neer om een 'gat' in het centrum te vullen, maar er moet vooral meer ruimte gecreëerd worden voor het linkse gedachtegoed in Vlaanderen.

Dit artikel verscheen eerder in Sampol (september 2010).

augustus 25, 2010
Vander Weyden, P. & Abts, K. (Eds.) (2010). De basis spreekt. Onderzoek naar de leden, mandatarissen en kiezers van sp.a.

In hun boek 'De basis spreekt' presenteren Patrick Vander Weyden en Koen Abts samen met anderen uitgebreid de resultaten van een representatieve bevraging van de leden en de mandatarissen van de sp.a. De sociale achtergrond en attitudes van deze twee groepen vergelijken ze verder met een representatieve steekproef van het Vlaamse electoraat. Hun doel is om te analyseren hoe de partij er uitziet, wat de partijbasis denkt over cruciale maatschappelijke thema’s en op welke vlakken de partij één en verdeeld is. In deze boekbespreking worden een aantal opmerkelijke bevindingen meer in de diepte besproken.

juni 30, 2010
Was de SP.A "te links"?

Ondanks de historisch lage verkiezingsuitslag blijft het relatief stil in het SP.A-kamp. “We hebben standgehouden en dat is gegeven de omstandigheden een verdienste op zich”, is de meest gehoorde interpretatie van de resultaten. Maar wie dieper graaft, ziet toch een opmerkelijk discours opsteken: de campagne was te links en daardoor heeft de sp.a het slecht gedaan.  In dit blogstuk gaan we na in welke mate deze conclusie hout snijdt.

mei 17, 2010
De paradox van het Europees democratisch deficit

De negatieve referenda over de Europese Grondwet in Frankrijk en Nederland (2005) hebben duidelijk  gemaakt dat er een grote kloof gaapt tussen de EU en haar burgers. In dit essay wordt gesteld dat het huidige legitititeitsprobleem van de EU samenhangt met de manier waarop Europa vandaag functioneert. De EU kampt, zo zal geargumenteerd worden, met een democratisch deficit. Er is een probleem qua verantwoording van de beslissingen die op het Europese niveau worden genomen. Toch pleit dit essay niet voor een ‘blinde’ terugkeer naar de oude vertrouwde natiestaat. Het is net een versterking van het ondemocratische Europa die dat deficit het best kan verhelpen: de ‘paradox van het Europees democratisch deficit’.

mei 9, 2010
Boek: Vande Lanotte, Johan (2010). Vlugschrift over welvaart en geluk.

In zijn nieuwste boek pleit Johan Vande Lanotte voor “een nieuw maatschappelijk en economisch model waarbij iedereen kansen krijgt, zich kan ontplooien en een bijdrage levert aan de samenleving als geheel”. Het boek is eigenlijk een ‘vlugschrift’, zijnde een werk dat nog niet af is. Het vormt dan ook een uitnodiging aan de lezers om er over te discussiëren, het te verbeteren en het aan te vullen. We gaan met deze recensie op deze uitnodiging in door op een aantal elementen van zijn boek dieper in te gaan.

maart 30, 2010
Boek: Houtman, D. & Achterberg, P. & Derks, A. (2008). Farewell to the leftist working class.

 

De arbeiders stemmen links vanuit hun materiële belangen. Het lijkt een electorale evidentie te zijn, maar niets is minder waar. Het is in linkse middens soms een taboe, maar heel wat arbeiders en werklozen stemmen voor het Vlaams Belang en LDD. Meer zelfs, de arbeidersklasse is ook niet per definitie voorstander van de welvaartsstaat. Het zijn deze paradoxen die Dick Houtman, Peter Achterberg en Anton Derks trachten uit te vissen in hun boek.

maart 24, 2010
Boek: Hellinck, B. (2010). Norbert De Batselier. Een leven in de politiek.

“Socialisme is steeds herbeginnen.” Meermaals heeft Norbert De Batselier naar deze uitspraak van Jos Van Eynde, de vroegere covoorzitter van de BSP, verwezen. Het is een uitspraak die ook typerend is voor de politieke loopbaan van de Dendermondenaar. Door deze rijke loopbaan had historicus Bart Hellinck zeker genoeg stof voor het schrijven van een biografie. Het boek zelf leest eigenlijk als het politieke leven van De Batselier: inhoudelijk zeer sterk, maar misschien een beetje ‘saai’.

 

februari 28, 2010
De Wereld van Morgen

Vanaf maandag 1 maart vervelt het burgerjournalistieke forum Indymedia in een gloednieuw mediaplatform De Wereld Morgen. Met dit medium willen de initiatiefnemers Han Soete en Dirk Barrez terug meer zeggenschap krijgen over ons nieuws ten einde de wereld van morgen socialer te maken. Het uitgangspunt is dat de mainstream media door de vermarkting te weinig aandacht hebben voor de thema’s van de sociale bewegingen. Daarom moeten de media terug toegeëigend worden.

februari 17, 2010
Boek: Michel Winock (2007). Clemenceau

Het is de gave van talentvolle historici om grote figuren van onder het stof te halen en hen een nieuwe betekenis te geven in de eigen tijd. Michel Winock, emeritus professor aan SciencesPo, schreef een schitterend werk over een vergeten Franse eerste minister: Georges ‘Le Tigre’ Clemenceau. De figuur Clemenceau zou inspiratie moeten kunnen bieden voor links, vandaag nog maar eens in crisis.

Het is de gave van talentvolle historici om grote figuren van onder het stof te halen en hen een nieuwe betekenis te geven in de eigen tijd. Michel Winock, emeritus professor aan SciencesPo, schreef een schitterend werk over een vergeten Franse eerste minister: Georges ‘Le Tigre’ Clemenceau. De figuur Clemenceau zou inspiratie moeten kunnen bieden voor links, vandaag nog maar eens in crisis.

februari 13, 2010
Boek: Erik De Bruyn (2009). Rooddruk voor een nieuw socialisme

Ik zal maar beginnen met een persoonlijke anekdote: ik woon al sinds mijn zes jaar vlak bij het Van Beverenplein, en 't Dracuna, volksbuurten in Gent met een sterk multiculturele samenstelling. Maakt dat van mij een betere socialist? In mijn ogen alvast niet. Dat Erik De Bruyn in zijn boek 'Rooddruk voor een nieuw socialisme' begint met te benadrukken dat hij tussen de ‘werkende klasse’ in Deurne Noord woont, geeft hem voor mij dan ook niet meer of minder geloofwaardigheid. Ook de Dedeckers van deze wereld gebruiken immers het argument van 'man van het volk'. Op termijn kan je toch enkel de wereld veranderen met inhoud. Die inhoud is niet slecht, maar helaas soms te vaag. De Bruyn beschrijft mooi de vele tekortkomingen van het kapitalistische model en de nood aan een alternatief politiek programma. Hij geeft echter te weinig aan hoe dat politiek programma er dan moet uitzien, en met welke strategie we zo'n programma kunnen verwezenlijken.

Naar links en dan vooruit! Maar hoe?

februari 10, 2010
Krachtlijnen voor een links offensief

Links zit in het defensief. Dit blijkt zowel uit de verkiezingsresultaten van linkse partijen in tal van Europese landen, als uit de dominantie van het rechtse discours in de samenleving. In deze context schreef Marc Heughebaert, de voormalige directeur van de Agalev-studiedienst, in Sampol een interessante bijdrage over de rol van Groen! in het linkse landschap.

Links zit in het defensief. Dit blijkt zowel uit de verkiezingsresultaten van linkse partijen in tal van Europese landen, als uit de dominantie van het rechtse discours in de samenleving. In deze context schreef Marc Heughebaert, de voormalige directeur van de Agalev-studiedienst, in SamPol een interessante bijdrage over de rol van Groen! in het linkse landschap.

februari 4, 2010
De netwerkpartij als kraakpand?

Ongeveer een jaar geleden herdoopte de sp.a zichzelf tot een netwerkpartij. Het nieuwe partijmodel was het antwoord op zowel de verkiezingsnederlaag van 10 juni 2007 als de tanende invloed van de klassieke massapartij. Deze netwerkpartij doet echter sterk denken aan het sociologische concept ‘sociaal kapitaal’. Een sociologische analyse van de sterktes en zwaktes, de mogelijkheden en bedreigingen van de netwerkpartij als organisatiemodel dringt zich bijgevolg op.

Ongeveer een jaar geleden herdoopte de sp.a zichzelf tot een netwerkpartij. Het nieuwe partijmodel was het antwoord op zowel de verkiezingsnederlaag van 10 juni 2007 als de tanende invloed van de klassieke massapartij. Deze netwerkpartij doet echter sterk denken aan het sociologische concept ‘sociaal kapitaal’. Een sociologische analyse van de sterktes en zwaktes, de mogelijkheden en bedreigingen van de netwerkpartij als organisatiemodel dringt zich bijgevolg op.